دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه ‌باید واقعی باشد

حق‌بیمه‌ای که از این بابت تعیین می‌شود باید متناسب با حقوقی باشد که کارگر دریافت می‌کند. بنابراین چنانچه دستمزد مبنای پرداخت حق‌بیمه کمتر از مبلغ واقعی حقوق فرد باشد، نشانه بارزی از اجحاف به حقوق کارگر و بیمه‌شده است. زیرا این امر باعث می‌شود بیمه‌شده و خانواده وی هنگام استفاده از خدمات بیمه‌ای و درمانی سازمان تامین‌اجتماعی نتوانند از حقوق و مزایای کاملی بهره‌مند شوند.

پرداخت حق‌بیمه کارکنان در چارچوب قانون کار و تامین‌اجتماعی از وظایف کارفرماست و وی موظف است حق‌بیمه سهم بیمه‌شده شامل ۷ درصد را از حقوق بیمه‌شده کسر و به همراه سهم خود که ۲۳ درصد حقوق را در بر می‌گیرد، به سازمان تامین‌اجتماعی پرداخت کند.

متاسفانه برخی از کارفرمایان همواره حداقل حقوق را مبنای تعیین و پرداخت حق‌بیمه قرار می‌دهند؛ در حالی که هر سال به سابقه کارکرد افراد و سنوات کاری آن‌ها افزوده می‌شود و با اعمال افزایش‌های هرساله حقوق با توجه به قانون کار، حقوق افراد خواه‌ناخواه افزایش می‌یابد و این افزایش باید در محاسبه حق‌بیمه نیز اعمال شود. لذا می‌بایست مبنای کسر حق‌بیمه نیز متناسب با آن افزایش یابد.

برای جلوگیری از این وضع، سازمان تامین‌اجتماعی براساس ماده ۴۱ قانون تامین‌اجتماعی اقدام به تعیین دستمزدهای مقطوع برای برخی از مشاغل کرده است و این وضعیت برای مشاغل بیشتری در حال پیگیری و گسترش است.

به نظر نمی‌رسد چنین روندی مطابق با روح و ساختار بیمه‌ای بیمه‌های اجتماعی باشد، ولی چنانچه این وضعیت ادامه یابد شاید به‌تدریج تمام مشاغل را شامل شود و وجود تنوع در پرداخت حق‌بیمه و دریافت مستمری ناشی از آن را برای افراد غیرممکن سازد.

روح حاکم بر ضوابط و مقررات بیمه‌های اجتماعی در مورد محاسبه و پرداخت حق‌بیمه براساس دستمزد و حقوق دریافتی فرد استوار است. نکته دیگر  دستمزد مبنای تعیین حق‌بیمه است که می‌باید از حداقل حقوق سال مربوطه که شورای عالی کار تعیین می‌کند کمتر نباشد و از حداکثر آن که توسط هیئت امنای سازمان تامین‌اجتماعی مشخص می‌شود، بیشتر نباشد.

مبنا و ملاک پرداخت حق‌بیمه در کارگاه‌های مشمول قانون کار و تامین‌اجتماعی رعایت حداقل و حداکثر دستمزد تعیین‌شده است. بنابراین چنانچه یک فرد در چند کارگاه مشغول به کار باشد، با رعایت حداکثر دستمزد سال مربوطه، باید حق‌بیمه او توسط کلیه کارگاه‌ها پرداخت شود. رعایت این موضوع در مورد حق‌بیمه کارآموزان و بیمه‌های خویش‌فرما نیز حاکم است.

در ادامه به سوالات ارسالی پاسخ داده شده است.

 پنج سال است که معلم هستم و بیمه تامین‌اجتماعی. در حال حاضر به‌عنوان کار دوم عصر‌ها در مطبی کار می‌کنم. کارفرما باید برایم لیست بیمه رد کند. حالا که خودم بیمه هستم و نمی‌خواهم از بیمه اینجا استفاده کنم آیا بیمه شدنم در این مطب اجباری است؟

کارفرما موظف است کارکنان خود را بیمه کند، حتی اگر در کارگاه دیگری تحت پوشش تامین‌اجتماعی قرار گرفته باشند. بنابراین پرداخت حق‌بیمه از چند کارگاه با رعایت سقف حق‌بیمه امکان‌پذیر است. مگر اینکه شخص در صندوق بیمه‌ای دیگری کسورات بیمه‌ای پرداخت کند که در آن صورت نیازی به پرداخت حق‌بیمه نیست. بنابراین هر شخص فقط در یک صندوق بیمه‌ای پایه می‌تواند عضو باشد.

  از اول فروردین‌ماه ۹۴ در شرکت جدیدی به صورت بیمه تمام‌وقت مشغول به کار شده‌ام، ولی برای فروردین از طرف شرکت قبلی نیز حق‌بیمه برایم پرداخت شده و من مجبور به پرداخت این مبلغ به شرکت قبلی‌ام شدم. آیا می‌توانم این مبلغ را از بیمه دریافت کنم یا نه و در صورت مثبت بودن چگونه؟

پرداخت حق‌بیمه از چند کارگاه با رعایت سقف پرداخت حق‌بیمه (۷برابر حداقل دستمزد) بلامانع است و قابل استرداد نیست.

  حدود نه سال سابقه پرداخت حق‌بیمه دارم. به‌تازگی بیکار شده‌ام و خودم را بیمه زنان خانه‌دار کرده‌ام. مادرم فوت شده و می‌خواهم مستمری مادرم را دریافت کنم. شعبه می‌گوید باید بیمه زنان خانه‌دار را قطع کنی. راهی هست که هم سابقه بیمه‌ام را ادامه بدهم و هم مستمری مادرم را دریافت کنم؟

یا باید بیمه‌پرداز باشید و یا مستمری‌بگیر. نمی‌توانید هر دو وضعیت را هم‌زمان داشته باشید.

  دو سال در نمایندگی بیمه کار کرده‌ام، ولی تنها شش ماه سابقه بیمه برایم رد شده است. الان که برای گرفتن سابقه کار به شعبه مرکزی بیمه آسیا مراجعه کردم می‌گویند برای شما سابقه کار رد نشده است. تمامی کارمندان من را می‌شناسند ولی می‌گویند نمی‌توانیم کاری کنیم. برای گرفتن سابقه چه کار باید بکنم؟

بیمه آسیا در زمره بیمه‌های بازرگانی است و ارتباطی به بیمه تامین‌اجتماعی ندارد. سابقه بیمه برای بازنشستگی و… در بیمه‌های اجتماعی ایجاد می‌شود. شما باید به شعبه تامین‌اجتماعی مراجعه کنید و مدارک کارکرد خود را ارائه دهید تا در کمیته احتساب سوابق شعبه مورد بررسی قرار گیرد. در غیر این صورت به هیئت‌های حل اختلاف وزارت کار مراجعه کنید و از کارفرمای خود بابت عدم اجرای ماده ۱۴۸ قانون کار شکایت کنید.

  نزدیک به ۹ سال در شرکتی خصوصی کار کردم. ۵ سال آخر را در پروژه تهران این شرکت بودم، بعد به اصفهان منتقل شدم و بدون موافقت من حقوقم را کم کردند. من هم یک ماه قبل از پایان قرارداد، نامه دادم که اگر حقوقم درست نشود نمی‌توانم به کار ادامه دهم و تمدید قرارداد را امضا نکردم. ولی به گفته مسئولم که گفت «امضا کن حقوقت را درست می‌کنم» آن را امضا کردم. یک ماه صبر کردم ولی درست نشد. از آن شرکت آمدم بیرون. تمدید قراردادی که امضا کردم سه ماهه بود. چند سوال دارم. با توجه به اینکه حدود ۱۵ سال سابقه بیمه دارم می‌توانم از بیمه بیکاری استفاده کنم؟ چون حکم جدید را امضا نکردم و بدون توافق حقوق اعمال شده است، می‌توانم حق و حقوقم را مطابق حقوق قبلی‌ام از شرکت مطالبه کنم یا خیر؟ با توجه به اینکه حقوقم مشخص بوده، می‌توانم حق ماموریت و اضافه کاری بگیرم یا خیر؟

یکی از شروط پرداخت مقرری بیمه بیکاری این است که بیمه‌شده به اختیار کار را ترک نکرده و استعفا نیز نداده باشد و شرط دیگر داشتن حداقل ۶ ماه سابقه پرداخت حق‌بیمه است. حق شکایت از کارفرما در صورت وجود مدارک و عدم پرداخت حق و حقوق مربوطه محفوظ است. هرگونه پرداختی از طرف کارفرما نباید از مزایای مندرج در قانون کار کمتر باشد؛ در غیر این صورت امکان شکایت برای کارگر پابرجاست. در هر حال تایید آن توسط هیئت‌های حل اختلاف صورت می‌گیرد.  اگر مدارکی دال بر اضافه‌کاری و حق ماموریت دارید که توسط کارفرما پرداخت نشده، امکان درخواست بررسی در هیئت‌های حل اختلاف وزارت کار وجود دارد.

1 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.